Vào mùa hè, nhiệt độ ngoài trời ở nhiều nơi vượt 38°C, khiến căn nhà hầm nóng nếu không có điều hòa hoặc thiết bị làm mát. Bài viết chia sẻ 4 cách làm nhà mát mẻ mùa hè theo hướng "truyền thống", ít tốn chi phí mà hiệu quả — từ những việc làm ngay được như trồng cây, che nắng, đến giải pháp gốc rễ là chọn vật liệu cách nhiệt khi xây nhà.
Làm sao để nhà mát hơn vào mùa hè? Có 4 cách phổ biến và tiết kiệm: trồng cây xanh quanh nhà và trong nhà, dùng rèm/màn che chắn nắng, chọn nội thất chất liệu mát màu sáng, và xây nhà bằng vật liệu cách nhiệt như gạch AAC. Kết hợp nhiều cách sẽ cho hiệu quả rõ rệt nhất.
Cây xanh được xem như một chiếc "điều hòa tự nhiên", giúp điều hòa không khí, hút bụi và tạo bóng mát che bớt nắng chiếu vào tường, mái. Bạn có thể trồng cây quanh nhà, làm giàn cây leo, hoặc đặt vài chậu cây nhỏ trong nhà để vừa làm mát vừa trang trí.
Nên ưu tiên các loại cây dễ sống, ít công chăm sóc. Trồng cây ở hướng Tây và Tây Nam — nơi hứng nắng chiều gắt nhất — sẽ cho hiệu quả giảm nhiệt cao nhất.
Vào giờ nắng gắt, cửa sổ là nơi nhiệt và bức xạ mặt trời truyền vào nhà nhiều nhất. Dùng rèm dày, màn che hoặc đóng cửa sổ phía nắng giúp giảm đáng kể lượng nhiệt vào phòng. Một mẹo dân gian: treo trước cửa sổ một tấm vải ướt để giảm bức xạ nhiệt và làm dịu không khí.
Buổi tối khi trời dịu, nên mở cửa cho thông gió để đẩy khí nóng tích trong nhà ra ngoài.
Màu sắc và chất liệu nội thất ảnh hưởng đến cảm giác nhiệt trong nhà. Ưu tiên tông màu sáng vì màu sáng phản xạ nhiệt tốt hơn màu tối. Chọn chất liệu mát như mây tre, vải cotton, hạn chế đồ da hay nhựa giữ nhiệt.
Bố trí nội thất gọn gàng, thoáng đãng để không khí lưu thông, tránh kê quá nhiều đồ gây bí và nóng.
Ba cách trên xử lý phần ngọn. Muốn nhà mát bền vững, gốc rễ nằm ở vật liệu xây tường và mái. Tường xây bằng vật liệu có hệ số dẫn nhiệt thấp sẽ chặn nhiệt ngay từ đầu, thay vì xử lý chắp vá sau này. Đây là lý do nhiều công trình chọn gạch chống nóng, cách nhiệt siêu nhẹ AAC hoặc tấm panel ALC để xây.
Bảng so sánh các giải pháp tường phổ biến (chỉ số quan trọng nhất là độ dẫn nhiệt — càng nhỏ càng cách nhiệt tốt):
| Tiêu chí | Gạch nung | Gạch AAC | Panel ALC | Gạch xi măng cốt liệu |
| Tỷ trọng (kg/m³) | 1.500 – 1.800 | 470 – 720 | 470 – 720 | 1.500 – 1.900 |
| Độ dẫn nhiệt (W/m.K) | 0,814 | 0,11 – 0,16 | 0,11 – 0,16 | 1,03 |
| Cách âm (dB) | 38 – 50 | 38 – 50 | 38 – 50 | N/A |
| Chống cháy (giờ) | 1 – 2 | 3 – 4 | 3 – 4 | — |
| Tiêu chuẩn | TCVN 1450:2009 | TCVN 7959:2017 | TCVN 7959:2017 | TCVN 6477:2016 |
Nguồn số liệu: tài liệu kỹ thuật EBLOCK / TCVN tương ứng. Độ dẫn nhiệt gạch AAC chỉ bằng khoảng 1/5 gạch nung nên cách nhiệt tốt hơn rõ rệt.
Nhờ hệ số dẫn nhiệt thấp, nhà xây bằng gạch AAC mát hơn vào mùa hè và tiết kiệm khoảng 30% điện làm mát so với nhà gạch nung. Tìm hiểu bản chất vật liệu tại bài gạch AAC là gì, hoặc xem tổng quan các nhóm vật liệu chống nóng cho công trình.
Nhiệt vào nhà chủ yếu qua mái, tường hướng Tây và cửa kính, mỗi vị trí cần giải pháp riêng:
Kết hợp xử lý đồng bộ cả mái, tường và che nắng cửa sẽ cho hiệu quả làm mát toàn diện nhất.
Kết hợp các cách tự nhiên: trồng cây tạo bóng mát (nhất là hướng Tây), che nắng cửa sổ bằng rèm dày, mở cửa thông gió buổi tối, dùng nội thất màu sáng chất liệu mát. Về lâu dài, xây tường và mái bằng vật liệu cách nhiệt sẽ giảm nóng bền vững nhất.
Hiệu quả và bền nhất là dùng vật liệu cách nhiệt ngay từ khâu xây dựng (tường gạch AAC, mái có lớp cách nhiệt), vì nó chặn nhiệt từ gốc. Các cách như trồng cây, che nắng là bổ trợ tốt và làm được ngay với nhà đang ở.
Hướng Tây và Tây Nam, vì đây là hướng hứng nắng chiều gay gắt nhất và tích nhiệt nhiều nhất. Trồng cây tạo bóng hoặc làm giàn leo che các mảng tường này sẽ giảm nhiệt rõ rệt.
Có. Gạch AAC có độ dẫn nhiệt chỉ 0,11 – 0,16 W/m.K, thấp hơn gạch nung khoảng 5 lần, nên làm chậm nhiệt truyền vào nhà và giúp tiết kiệm khoảng 30% điện làm mát.
Trồng cây, che nắng, chọn nội thất mát giúp nhà dịu hơn ngay lập tức và gần như không tốn chi phí. Nhưng để mát bền vững, hãy đầu tư vào vật liệu cách nhiệt cho tường và mái ngay từ khi xây hoặc cải tạo — đó là khoản đầu tư một lần, tiết kiệm điện mãi về sau.
Ánh Nhiên Xanh là nhà phân phối gạch AAC EBLOCK, tấm panel và hệ vật liệu xây dựng xanh khu vực miền Nam, cam kết:
Liên hệ Ánh Nhiên Xanh để được tư vấn và báo giá:
Công ty TNHH Ánh Nhiên Xanh chuyên sản xuất và phân phối vật liệu xây dựng xanh thân thiện môi trường với sứ mệnh kiến tạo Việt Nam phát triển bền vững hướng tới Net zero.
Giấy phép kinh doanh số: 0314953042 cấp ngày 29/03/2018 bởi Sở Kế hoạch và Đầu Tư TP Hồ Chí Minh.
