Trong các vụ hỏa hoạn, vật liệu xây dựng quyết định đám cháy lan nhanh hay được khống chế, và người trong công trình có đủ thời gian thoát ra hay không. Vật liệu chống cháy trong xây dựng vì vậy là yêu cầu bắt buộc khi nghiệm thu PCCC. Bài viết tổng hợp các nhóm vật liệu chống cháy phổ biến, giải thích tiêu chuẩn EI/REI theo quy chuẩn Việt Nam, và cách chọn đúng cho từng loại công trình.
Vật liệu chống cháy trong xây dựng là gì? Là vật liệu được sản xuất hoặc xử lý để chịu nhiệt cao, không bắt lửa hoặc làm chậm cháy lan, giữ tính toàn vẹn kết cấu trong một khoảng thời gian. Khả năng chống cháy được đo bằng tiêu chuẩn EI/REI (số phút) theo QCVN 06 của Bộ Xây dựng.
Vật liệu chống cháy là loại vật liệu chịu nhiệt cao, hạn chế bắt lửa và làm chậm quá trình cháy lan. Trong xây dựng, nhóm vật liệu này giữ ba vai trò:
Lưu ý phân biệt với nhóm vật liệu chống nóng, cách nhiệt: một vật liệu cách nhiệt tốt (như xốp EPS) chưa chắc chống cháy — thậm chí EPS rất dễ cháy và sinh khói độc. Vật liệu lý tưởng là vừa cách nhiệt vừa không cháy.
Đây là phần cơ quan PCCC dùng khi nghiệm thu, nhưng nhiều người chưa nắm rõ. Khả năng chống cháy của cấu kiện được ký hiệu bằng các chữ cái kèm số phút:
Con số đi kèm (30, 60, 90, 120, 180, 240) là số phút duy trì đồng thời các tính chất đó. Ví dụ EI240 nghĩa là tường giữ được toàn vẹn và cách nhiệt liên tục trong 240 phút (4 giờ); REI dùng cho cấu kiện vừa phải chịu lực vừa chống cháy (tường chịu lực, cột).
Theo Bảng F.1, Phụ lục F của QCVN 06 (quy chuẩn an toàn cháy cho nhà và công trình), tường block bê tông khí chưng áp (AAC) đạt giới hạn chịu lửa như sau — được Bộ Xây dựng xác nhận bằng Công văn 3814/BXD-KHCN (17/9/2021) gửi nhà sản xuất:
| Loại tường | Chiều dày tối thiểu | Giới hạn chịu lửa | Thời gian |
| Không chịu lực (vách ngăn) | 100 mm | EI 240 | 4 giờ |
| Không chịu lực | 62 mm | EI 120 / EI 90 | ~2 giờ |
| Không chịu lực | 50 mm | EI 60 / EI 30 | ~1 giờ |
| Chịu lực | 100 mm | REI 120 | 2 giờ |
| Chịu lực | 140 mm | REI 180 | 3 giờ |
| Chịu lực | 180 mm | REI 240 | 4 giờ |
Áp dụng cho tường AAC khối lượng thể tích 480–1.200 kg/m³. Nguồn: QCVN 06, Bảng F.1 — Công văn BXD 3814/BXD-KHCN.
Điểm đáng chú ý: vách ngăn AAC dày 100mm — kích thước phổ biến nhất — đã đạt EI240, mức cao nhất cho cấu kiện không chịu lực, nên không cần tăng độ dày để đáp ứng PCCC.
Có thể chia vật liệu chống cháy trong xây dựng thành bốn nhóm theo vai trò:
| Nhóm | Vật liệu tiêu biểu | Đặc điểm |
| Vật liệu xây kết cấu | Gạch/tấm bê tông khí chưng áp (AAC), bê tông, gạch chịu lửa | Vừa xây tường/chịu lực vừa chống cháy; AAC đạt EI/REI cao |
| Vật liệu cách nhiệt chống cháy | Bông thủy tinh, bông khoáng | Không cháy, không khói độc; lót/chèn cách nhiệt |
| Tấm & vách ngăn | Tấm thạch cao chống cháy, panel chống cháy, tấm cemboard | Nhẹ, thi công nhanh cho vách ngăn, trần |
| Phụ trợ & hoàn thiện | Sơn chống cháy, kính chống cháy, cửa chống cháy, bạt chống cháy | Bảo vệ bề mặt, lối thoát, ngăn khoang cháy |
Trong nhóm vật liệu xây kết cấu, gạch và tấm bê tông khí chưng áp (AAC) nổi bật vì giải quyết đồng thời nhiều bài toán: vừa xây tường chịu lực, vừa chống cháy đạt EI240, vừa cách nhiệt và cách âm — trong khi thạch cao hay panel composite chỉ làm vách ngăn nhẹ. Tìm hiểu sâu tại bài gạch chống cháy AAC đạt EI240.
Cảnh báo: một số vật liệu cách nhiệt gốc hữu cơ (xốp EPS, polyurethane) cách nhiệt tốt nhưng dễ cháy và sinh khói độc — không nên dùng ở vị trí yêu cầu chống cháy, nhất là nhà xưởng.
Tường ngăn căn hộ và tường hành lang thoát hiểm chung cư thường yêu cầu EI60–EI120. Tường AAC 100mm đạt EI240, dư sức đáp ứng với biên an toàn lớn, đồng thời cách âm và cách nhiệt. Với tường ngăn cháy lan giữa các nhà liền kề, xem thêm tường chống cháy lan bằng AAC.
Vách ngăn nhà xưởng trong KCN thường yêu cầu EI240. Gạch/tấm AAC đáp ứng tốt: vách ngăn 100mm đạt EI240, tường chịu lực 180mm đạt REI240, lại nhẹ hơn gạch đặc 1/3–1/4 nên giảm tải kết cấu. Đây là lựa chọn an toàn hơn hẳn panel sandwich lõi EPS/PU dễ cháy — xem 5 lý do dùng gạch AAC làm tường chống cháy.
Các vị trí này cần cấp REI — vừa chịu lực vừa chống cháy. Dùng tường AAC chịu lực đủ độ dày (140–180mm) để đạt REI180–REI240, kết hợp cửa chống cháy đúng cấp.
Khi chọn vật liệu, luôn kiểm tra hồ sơ chứng nhận (kết quả thử nghiệm, công văn xác nhận, chứng nhận hợp quy) để trình cơ quan PCCC.
EI240 nghĩa là cấu kiện (thường là tường) duy trì được tính toàn vẹn (E) và cách nhiệt (I) liên tục trong 240 phút = 4 giờ khi có cháy. Đây là mức cao nhất trong bảng phân loại cho cấu kiện không chịu lực theo QCVN 06.
Gạch và tấm bê tông khí chưng áp (AAC) là lựa chọn cân bằng nhất: vách ngăn 100mm đạt EI240, tường chịu lực 180mm đạt REI240, không sinh khói độc, lại nhẹ. An toàn hơn panel sandwich lõi EPS/PU vốn dễ cháy.
Theo QCVN 06: vách ngăn không chịu lực AAC dày 100mm đạt EI240, 62mm đạt EI120; tường chịu lực 100mm đạt REI120, 140mm đạt REI180, 180mm đạt REI240.
Không nhất thiết. Nhiều vật liệu cách nhiệt như xốp EPS, PU cách nhiệt tốt nhưng dễ cháy và sinh khói độc. Chỉ những vật liệu vô cơ không cháy (AAC, bông khoáng, bông thủy tinh) mới vừa cách nhiệt vừa chống cháy.
Cần bộ hồ sơ chứng minh giới hạn chịu lửa: phiếu kết quả thử nghiệm từ phòng thí nghiệm được công nhận, văn bản xác nhận của cơ quan có thẩm quyền (ví dụ công văn Bộ Xây dựng), và chứng nhận hợp quy theo QCVN. Ánh Nhiên Xanh cung cấp đầy đủ bộ hồ sơ này cho sản phẩm AAC EBLOCK.
Vật liệu chống cháy không phải khoản "làm cho đủ thủ tục" mà là lớp bảo vệ tính mạng và tài sản khi sự cố xảy ra. Hiểu đúng tiêu chuẩn EI/REI và chọn vật liệu vừa chống cháy vừa cách nhiệt như gạch AAC sẽ giúp công trình an toàn, dễ nghiệm thu PCCC và bền vững.
Ánh Nhiên Xanh là nhà phân phối gạch AAC EBLOCK, tấm panel và hệ vật liệu xây dựng xanh khu vực miền Nam, cam kết:
Liên hệ Ánh Nhiên Xanh để được tư vấn và báo giá:
Công ty TNHH Ánh Nhiên Xanh chuyên sản xuất và phân phối vật liệu xây dựng xanh thân thiện môi trường với sứ mệnh kiến tạo Việt Nam phát triển bền vững hướng tới Net zero.
Giấy phép kinh doanh số: 0314953042 cấp ngày 29/03/2018 bởi Sở Kế hoạch và Đầu Tư TP Hồ Chí Minh.
